Đau thần kinh tọa: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách trị bệnh hiệu quả

Đau thần kinh tọa (hình ảnh minh họa)
Đau thần kinh tọa (hình ảnh minh họa)

Đau thần kinh tọa là một chứng bệnh phổ biến xảy ra hiện nay ảnh hưởng trực tiếp tới đường đi của dây thần kinh cột sống lưng. Bệnh gây ra nhiều đau đớn khó chịu cho người bệnh và ẩn chứa tiềm tàng biến chứng bại liệt nếu không điều trị kịp thời. Chính vì vậy, tìm hiểu về bệnh từ nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách chữa bệnh là phương án phòng ngừa bệnh tối ưu.

Đau thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa hay còn được gọi là đau dây thần kinh tọa, được biểu hiện bởi các cơn đau dọc theo đường dây thần kinh cột sống thắt lưng lan dần tới đùi trước, cẳng chân, mắt cá chân rồi xuống tới ngón chân. Bệnh xảy ra do dây thần kinh hông to bị chèn ép dẫn đến tổn thương khiến các cơn đau xuất hiện gây cản trở sinh hoạt của người bệnh.

Đau thần kinh tọa (hình ảnh minh họa)
Đau thần kinh tọa (hình ảnh minh họa)

Bệnh đau thần kinh tọa thường gặp nhiều nhất ở đối tượng lao động từ độ tuổi 30 – 60, trong đó nam giới chiếm tỷ lệ cao hơn nữ giới (theo tỷ lệ 3:1). Tuy nhiên, theo số liệu thống kê từ 2011 tới nay, tỉ lệ nữ giới mắc phải căn bệnh này đã tăng đáng kể do thường xuyên phải gánh vác nhiều công việc gia đình và xã hội.

Đau dây thần kinh tọa không phải là chứng bệnh nguy hiểm, với các trường hợp bệnh ở giai đoạn nhẹ, người bệnh vẫn có thể chữa trị bằng các phương pháp bảo tồn và sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, nếu bệnh không được phát hiện kịp thời và điều trị, bệnh sẽ tiến triển tới giai đoạn nặng nề hơn, khi đó bệnh sẽ gây ra các biến nguy hiểm khó lường như rối loạn đại tiểu tiện, tê bì chân tay, mất cảm giác chi, teo cơ, thậm chí là liệt hoàn toàn.

Nguyên nhân đau thần kinh tọa

Theo các chuyên gia nhận định, nguyên nhân điển hình nhất gây ra căn bệnh này là do người bệnh bị tổn thương rễ thần kinh cột sống. Điều này có thể do người bệnh gặp phải chấn thương trong quá trình lao động, tập luyện hay làm việc với tư thế sai lệch…Tuy nhiên, nguyên nhân bệnh lý ẩn giấu bên trong lại là nguyên nhân đau thần kinh tọa hàng đầu mà bạn có thể không biết.

Các nguyên nhân điển hình nhất gây ra căn bệnh đau dây thần kinh tọa
Các nguyên nhân điển hình nhất gây ra căn bệnh đau dây thần kinh tọa
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Bệnh đau dây thần kinh tọa có thể xuất phát từ đĩa đệm cột sống lưng bị thoái hóa dẫn tới bao xơ bị nứt rách khiến nhân nhầy bên trong thoát ra bên ngoài gây chèn ép lên rễ thần kinh tọa.
  • Hẹp ống sống: Bệnh xảy ra do khoang rỗng chứa tủy sống và dây thần kinh bị hẹp khiến chèn ép vào các rễ thần kinh gây tổn thương và đau nhức.
  • Hội chứng cơ hình lê: Cơ hình lê là cơ nằm cạnh mông, trên khớp háng, có vai trò quan trọng trong việc cố định khớp háng và duy trì hoạt động thân dưới một cách linh hoạt. Khi cơ hình lê bị co thắt, các dây thần kinh tọa nằm ngay dưới cơ này sẽ bị chèn ép gây ra các cơn đau nhức dữ dội và khó chịu.
  • Thoái hóa cột sống: Theo thời gian, các khớp cơ và sụn bị lão hóa, mài mòn và mất dần đi tính chất vốn có khiến các nhân nhầy bên trong đĩa đệm bị rò rỉ, chảy ra bên ngoài vỏ bọc gây chèn ép lên dây thần kinh cột sống.
  • Trượt đốt sống: Một vài trường hợp, người bệnh mắc phải căn bệnh trượt đốt sống khiến cho đốt sống bị chệch khỏi vị trí ban đầu dẫn tới viêm nhiễm, ảnh hưởng tiêu cực tới cấu trúc cột sống của cơ thể.

Triệu chứng đau thần kinh tọa

Theo PGS. BS Nguyễn Trọng Nghĩa (ĐH Y Dược TP.HCM), với từng mức độ bệnh khác nhau sẽ có những biểu hiện khác nhau xuất hiện trên từng người bệnh, trong đó điển hình nhất là các triệu chứng đau thần kinh tọa dưới đây:

Các triệu chứng đau thần kinh tọa điển hình mà bạn cần lưu ý
Các triệu chứng đau thần kinh tọa điển hình mà bạn cần lưu ý
  • Đau buốt dọc sống lưng: Xuất hiện các cơn đau buốt khó chịu chạy dọc theo cột sống lưng xuống tới đùi và chân ở một bên của cơ thể (trái hoặc phải). Đặc biệt, các cơn đau trở lên đau buốt nặng nề hơn khi người bệnh đi lại, ho, rung người, hắt hơi hay giẫm chân mạnh xuống đất.
  • Cột sống bị cơ cứng: Khi các dây thần kinh cột sống bị chèn ép khiến cho người bệnh cảm giác các bó dây chằng và bó cơ cột sống bị cơ cứng, khó vận động, đặc biệt là khi thức dậy vào buổi sáng.
  • Tê bì, ngứa nóng chân: Ngoài cảm giác đau buốt khó chịu, dấu hiệu đau thần kinh tọa điển hình khác mà người bệnh có thể dễ dàng nhận biết là cảm giác nóng ran, tê bì dọc một bên chân.
  • Hạn chế vận động: Khi bị đau thần kinh tọa, người bệnh sẽ gặp phải hạn chế trong các hoạt động như nghiêng người, cùi người, khó khăn khi cầm nắm, dáng đi tập tễnh…
  • Các dấu hiệu tổn thương rễ thần kinh: Một số trường hợp người bệnh sẽ cảm giác thấy nhiệt độ cơ thể bị giảm, rối loạn dinh dưỡng da, mất cảm giác chi, rối loạn đại tiểu tiện, teo cơ, bại liệt tứ chi.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi cơ thể xuất hiện một trong các biểu hiện đau thần kinh tọa bên trên, người bệnh cần nhanh chóng tới các bệnh viện uy tín để các bác sĩ thăm khám và đưa ra phương án chữa bệnh kịp thời và nhanh chóng nhất. Tránh để bệnh tiến triển phức tạp hơn gây ra các biến chứng nguy hiểm và khó lường.

Cách chữa đau thần kinh tọa phổ biến hiện nay

Với nền y học hiện đại ngày nay, việc điều trị các căn bệnh về xương khớp nói chung và bệnh đau thần kinh tọa nói riêng đã trở lên dễ dàng hơn bao giờ hết. Sau đây là các biện pháp điều trị bệnh đau thần kinh tọa mà bạn có thể thực hiện.

Các phương pháp chữa đau dây thần kinh tọa hiệu quả
Các phương pháp chữa đau dây thần kinh tọa hiệu quả

Điều trị bằng thuốc tây

  • Thuốc giãn cơ: Bao gồm các loại thuốc mydocalm, myonal, decontractyl…nhằm giảm các triệu chứng đau cứng lưng và chân ở người bệnh đau thần kinh tọa.
  • Thuốc giảm đau: Paracetamol, Acetaminophen, Di-antalvic…có tác dụng giảm các cơn đau nhẹ và cấp tính hiệu quả.
  • Thuốc chống viêm không chứa corticoid: Bao gồm Ibuprofen, Aspirin, Tilcotil, mobic…có tác dụng chống viêm, giảm đau được chỉ định đặc biệt cho bệnh nhân bị đau thần kinh tọa dạng nặng.
  • Thuốc bổ vitamin: Gồm các nhóm thuốc B1, B6, B12 có tác dụng chuyển hóa tế bào thần kinh, rất tốt cho quá trình hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả.

Lưu ý: Khi thực hiện sử dụng các loại thuốc tây y trong chữa trị đau thần kinh tọa, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định từ bác sĩ về liều lượng, thời gian sử dụng. Tránh lạm dụng sử dụng sai liều lượng hay không đúng cách gây ra các tác dụng phụ và biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng tới các bộ phận khác trong cơ thể như thận, gan, tim, phổi…

Thuốc nam chữa đau thần kinh tọa

Bên cạnh việc sử dụng thuốc tây y, người bệnh có thể tham khảo các bài thuốc nam chữa đau dây thần kinh tọa dưới đây:

  • Sữa tỏi: Đem tỏi đi bóc vỏ, nghiền nát rồi cho vào trong nồi đun với 250ml sữa tươi, sau đó cho ra cốc sử dụng hàng ngày vào mỗi buổi sáng sớm khi ngủ dậy hoặc khi các cơn đau xuất hiện.
  • Lá lốt chữa đau thần kinh tọa: Đem lá lốt và gừng đi rửa sạch, giã nát rồi hòa vào một chậu nước nóng, thêm muối rồi ngâm chân đến khi nước chuyển nguội.
  • Cây xấu hổ: Dùng 20gr rễ cây xấu hổ cùng với lá lốt sắc lấy nước uống hàng ngày. Các cơn đau sẽ thuyên giảm đáng kể sau 1 – 2 tháng sử dụng.
An Cốt Nam với phác đồ điều trị kết hợp các phương pháp chữa đau thần kinh tọa phổ biến nhất hiện nay
An Cốt Nam với phác đồ điều trị kết hợp các phương pháp chữa đau thần kinh tọa phổ biến nhất hiện nay

Vật lý trị liệu

Ngoài sử dụng thuốc vào điều trị đau thần kinh tọa, người bệnh có thể kết hợp các phương pháp vật lý trị liệu vào để hỗ trợ tối đa quá trình chữa trị căn bệnh này.

Một số phương pháp người bệnh có thể sử dụng như sau:

  • Nhiệt trị liệu: Chườm nóng, chườm lạnh, tắm bùn muối khoáng, chiếu tia hồng ngoại.
  • Châm cứu, xoa bóp, mát xa, bấm huyệt.
  • Các bài tập nắn xương, giãn cơ.

Đau thần kinh tọa nên ăn gì, kiêng gì cho tốt?

Thực phẩm nên ăn

  • Canxi: Việc thiếu hụt canxi trong khẩu phần ăn hàng ngày chính là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các bệnh về xương khớp, trong đó có đau thần kinh tọa. Chính vì vậy, người bệnh cần bổ sung canxi vào bữa cơm hàng ngày thông qua các loại sữa, hải sản, ngũ cốc, hoa quả…nhằm hạn chế khả năng lão hóa và thoái hóa xảy ra.
  • Sắt: Sắt giúp sản sinh hồng cầu và giúp tăng lượng máu lưu thông trong cơ thể, ngăn ngừa và hạn chế tình trạng tắc nghẽn mạch máu. Sắt có nhiều trong các loại thực phẩm như cá biển, rau bina, đậu lăng…
  • Vitamin C, D, E, K: Hấp thụ vitamin có lợi cho hệ tiêu hóa và giúp xương khớp khỏe mạnh. Người bị bệnh đau thần kinh tọa nên ăn nhiều thực phẩm chứa nhiều vitamin như rau xanh, trái cây tươi giúp phục hồi các thương tổn ở sụn khớp hiệu quả.
  • Chất xơ: Chất xơ có tác dụng làm giảm mỡ trong máu, giúp cân đối trọng lượng cơ thể, tăng tính đàn hồi của dây chằng và cân bằng hàm lượng chất trong cơ thể. Chất xơ có nhiều trong các loại rau, củ, quả.

Thực phẩm nên tránh

Đau dây thần kinh tọa không nên ăn gì và các thực phẩm nên tránh
Đau dây thần kinh tọa không nên ăn gì và các thực phẩm nên tránh
  • Đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ: Người bệnh đau thần kinh tọa cần hạn chế hấp thụ các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo có hại cho sức khỏe như xúc xích, gà rán, khoai tây chiên, nem chua, đồ hộp…vì các loại chất béo này khiến quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng trong cơ thể bị suy giảm và làm tăng trọng lượng cơ thể gây áp lực lên xương khớp.
  • Thực phẩm nhiều đạm: Việc bổ sung protein là điều cần thiết cho quá trình hồi phục và sữa chửa tổn thương. Tuy nhiên, bổ sung quá nhiều đạm có nhiều các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt chó, thịt dê, thịt cừu sẽ làm tăng tình trạng viêm nhiễm ở khớp, làm thiếu hụt các khoáng chất trong xương khiến quá trình lão hóa của cơ thể diễn ra nhanh hơn.
  • Thực phẩm chứa nhiều muối: Người bệnh đau thần kinh tọa cũng nên hạn chế sử dụng các loại gia vị, thực phẩm chứa nhiều muối do tính chất của loại gia vị này làm tăng tình trạng viêm nhiễm và ảnh hưởng tới quá trình hồi phục của cơ thể.

Trên đây là tất cả các kiến thức cơ bản nhất về căn bệnh đau thần kinh tọa từ nguyên nhân, biểu hiện, cách chữa trị sao cho hiệu quả cũng như các thực phẩm mà người bệnh nên ăn và nên tránh.

Hi vọng với thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét nhất về bệnh từ đó có cho mình phương án phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả hơn.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*